Recensies Noem mij dier

Hoewel mijn bundel Noem mij dier half februari 2009 zou verschijnen, ruim op tijd voor de boekenweek met het dier als thema, kwam hij pas op 6 maart van de drukker-binder. Ik weet nog niet wat er fout ging, het gevolg is wel dat hij nauwelijks besproken/gerecenseerd is tot nu toe. Nogal zuur na zo'n twee jaar werk (overigens met veel plezier gedaan).
De trouwe Mario Molengraaf heeft hem wel gerecenseerd voor de GPD kranten:

Dieren zoals wij

door Mario Molegraaf.
zaterdag 28 maart 2009 03:12 Laatst bijgewerkt op: zaterdag 28 maart 2009 08:54

Zijn wij de enigen in het heelal? Het is misschien de vraag waarover we het liefst uitsluitsel zouden krijgen. Daarvoor worden uiteindelijk de radiotelescopen en de ruimteschepen gebouwd.
Terwijl het antwoord onder handbereik ligt. Jazeker, we hebben lotgenoten in het bestaan, medereizigers in de kosmos. Denk bijvoorbeeld aan de dieren. Het is een onbegrijpelijk verhaal: lichtjaren verder hopen we op een levensteken en vlakbij moorden we metgezellen uit.Je kunt het nauwelijks beter zeggen dan Patty Scholten doet aan het slot van haar nieuwe bundel Noem mij dier: 'Toch moeten we het samen rooien hier'. Ze bewijst opnieuw de Nederlands kampioen van het sonnet te zijn, u weet wel: de dichtvorm met de veertien strak rijmende regels. Ondanks dat strikte schema voelt zij zich in het sonnet geen aap in een kooi, maar een olifant in een modderbad. Het sonnet leent zich vooral voor het gedachtegedicht, spits en scherp. Haar ideeën over dieren komen hierop neer: deze planeet is niet alleen voor mij, zíj hebben evenveel rechten. Wat menigeen in theorie nog accepteert, maar in praktijk is van wederkerigheid geen sprake. In 'Een hapje' dwingt ze ons na te denken over het dilemma. Let op wat er na de punt van regel acht gebeurt, de in het sonnet vereiste 'val'. Voor de meeste dichters een valkuil, voor haar een springplank. Het dier en wij. Dieren zoals wij. Patty Scholten vestigt de aandacht op dieren die de mens een dienst bewijzen. En wat stellen we daar tegenover? Bitter weinig. 'Waarom doen we de dieren zo'n verdriet?' Het ligt, volgens haar, aan de filosofen en theologen. Die beweren dat een dier geen ziel heeft, geen gevoel. In deze beestachtig boeiende sonnetten wordt tegenspel geboden. Poëzie als pleidooi. Zonder hen, zonder mussen en katten, schildpadden en dolfijnen, zou het ondraaglijk zijn in de hemel en op aarde.

Patty Scholten - Noem mij dier. Uitgeverij Atlas, 64 pag., 15 euro.

Grappig, ik zie nu pas de tijden waarop hij aan de recensie schreef: diep in de nacht en 's ochtends nog even kritisch overlezen en versturen. Precies zoals ik ook vaak werk!

Ook Hanz Mirck schreef een mooie recensie op de site van Kunst en Cultuur in Gelderland:

http://www.kcgliteratuur.nl/prikbord/detail.cfm?id=86&plek=4








View My Stats

Gelderse Stripdagen

Het weekeinde van 18-19 april waren weer de Gelderse Stripdagen in Arnhem. Gelderland heeft van oudsher veel stripmakers, al vanaf Jean Dulieu (Paulus de boskabouter). Verder waren en zijn er diverse stripstudio's: Studio Arnhem, Funnyfarm, Noodweer (in Nijmegen). Hier in Doorwerth woonde op latere leeftijd Hans Kresse (Eric de Noorman).

Op de foto zie je Thé Tjong Khing en Mars Gremmen, die in razende vaart tekenen, terwijl ik gedichten voorlees. Een sonnet duurt ongeveer één minuut, dan moet de tekening af zijn. Mars Gremmen en ik deden dit kunstje al op het Arhemse boekenbal, deze keer had ik ook Khing gestrikt. Op de eerste foto is Acoustc Kitty te zien, de kat die door de CIA werd omgebouwd tot cyborg afluisterkat (zie elders op dit blog) ten tijde van de koude oorlog.


View My Stats

Kattenvliegtuig

Ik ben gek op katten. En katten zijn gek op dozen (in twee betekenissen). Daarom heb ik een bouwpakket van een kartonnen vliegtuig voor ze aangeschschaft bij

http://www.gadgetfabriek.nl/product/22112/2916/animal-fun/_/cat-play-house/

Eerst zat er een rugzakschaap in, dat nog bij Kees Stip op schoot heeft gezeten tijdens de uitreiking van de Kees Stip prijs voor Light Verse bij De Tweede Ronde. Daarna mocht Priegel in het vliegtuig.









View My Stats

Boekenbal 2009

Vlak voor mijn bezoek aan het boekenbal maakte Herman van Haasteren deze foto van me. Met vissentas en nieuw verschenen bundel Noem mij dier. Mijn krabbenketting heb ik nog niet om, maar wel heb ik mijn Kees Stip oorbellen in: twee kleine boekjes, waarbij Kees in het linker heeft geschreven: "Ik hoor ik hoor aan Patty's oor." In het rechterboekje staat: "Aan Patty's lip hangt ook Kees Stip."








View My Stats

Noem mij dier

Hij is er! Mijn nieuwe bundel Noem mij dier is vandaag verschenen bij uitgeverij Atlas, net voor de boekenweek. Een lekker kloeke bundel met vierenzestig sonnetten over de (vaak schurende) relatie tussen mens en dier door de eeuwen heen.
Olifanten als krijgsheren, Bokito, de jachthond die een jager dood schoot, boksende kangoeroes, de orka Free Willy, onze EU beer Bruno, de domino mus, een mijnkanarie, de oudste schildpad ter wereld, de CIA afluisterpoes Acoustic Kitty, oorlogspostduif William of Orange, ze staan er allemaal in.
Ook wordt in de bundel nogal wat gefilosofeerd hoe mens en dier het hier verder met elkaar moeten rooien.

Voor wie niet wachten kan om hem te bestellen, hier nog even de gegevens:

Noem mij dier – uitgeverij Atlas
ISBN: 9789045015019
64 pagina’s - € 15,-






View My Stats

Bedrog

‘k Was sterk en jong. Niemand die mededeelde
dat ik ooit oud en gammel worden zou.
Ik dacht alleen, die oude mensen zeuren gauw
over hun makken, echte, ingebeelde.

Opeens was het zover. Ik had een weelde
van blonde krullen, die verflensten grauw.
Pijn in mijn rug als ik een reistas sjouw.
Verdoemd de tijd die spataders penseelde.

Er is een oplossing. Elk mens wordt tachtig,
maar zonder kwalen, ziektes, iets verdachts.
En daarna sterven we spontaan, eendrachtig.

Een groots verjaardagsfeest. Men speecht welsprekend.
De laatste gast komt pas om twaalf uur ’s nachts.
Het is de dood. Je hebt op hem gerekend.








View My Stats

Nieuwjaarswens

View My Stats

De grot Chauvet

De wanden wonderen een berenkop,
getekend dertigduizend jaar geleden,
volmaakt in perspectief. Een fijnbesneden
moerashert, neushoorns, paarden in galop.

Een offerblok met beenderen erop.
Het dier werd hier geofferd én aanbeden.
paleolithische diepzinnigheden:
men eerde ’t dier, al at men het ook op.

Waarom doen wij de dieren zo’n verdriet?
Omdat we sedert Augustinus wisten:
de mens geniet een ziel, de dieren niet.

Het dier voelt niets, werd door Descartes bedacht.
Een moslimslager overstijgt een christen:
hij bidt bij ieder schaap, voor hij het slacht.


De grot Chauvet – Deze druipsteengrot in de Ardèche is ontdekt in 1994 door een groep amateur-speleologen, waaronder Jean-Marie Chauvet. De paleolithische wandschilderingen door de Cro-Magnonmens zijn uniek door hun ouderdom (30.000 jaar voor Christus), hun artisticiteit en de vakbekwaamheid (perspectief, schaduwwerking) waarmee ze gemaakt zijn. De grot is niet opengesteld voor publiek, er wordt nog volop wetenschappelijk onderzoek gedaan. Jean-Marie Chauvet, Eliette Brunel Deschamps, Christian Hillaire, De grot Chauvet. De oudste grotschilderingen ter wereld, Jan van Arkel, Utrecht 1998.






View My Stats

Noem mij dier

Het is bijna zover; de drukproeven van mijn nieuwe bundel zijn binnen, er is een mooie cover met een soort roofdier erop (ontwerp Marjo Starink) en de vandaag verschenen voorjaarsfolder van Atlas kondigt de bundel aan met: 'Nieuwe dierenpoëzie van Patty Scholten voor de boekenweek van 2009'.

Denk niet: ik ken de meeste gedichten al van deze site, want er is enorm veel geschaafd en verbeterd aan de gedichten. In een paar gevallen zijn er nieuwe sextetten geschreven. Zowel op eigen initiatief als op ( door mij aan hem gevraagd) advies van Peter Verstegen en op aanwijzingen van mijn poëzieredacteur bij Atlas, Koen Vergeer.

Co Woudsma, collega dichter die smult van apotrofjes die verkeerd om staan, zet nu letterlijk nog de puntjes op de i en corrigeert de drukproeven mee, want ik ben een enorm slordige correctrice. Als dank heb ik hem een etentje in de gaarkeuken te Amsterdam beloofd. Peter is bedeeld met enkele goede wijnen en Koen is beloond door Atlas, neem ik aan.

Wat me nu pas opvalt: de bundel telt volgens de aanbiedingsfolder 48 pagina's. Dat kan nooit, ik heb vijftig gedichten geschreven en er zijn nog enkele pagina's toelichting.




View My Stats

De god het dier

De wereld was vol dierengoden ooit.
De Boeddha is als walvisgod herboren.
Silenius spitste zijn geitenoren.
Baco, een Keltgod, werd als zwijn vermooid.

Zie tempels waar een rattenvolk rondschooit,
als rijdier door Ganesha uitverkoren.
In ’t oude rijk Egypte, lang tevoren
werd je met dierengoden doodgegooid.

Het christendom aanbidt geen domme beesten.
We hebben wel een duif; heilige geest en
een lam Gods met een aureool erboven.

Ik noem mezelf agnost, ik wacht mijn lot.
Maar ’n walvis- of een olifantengod
daar zou ik zielsgraag in willen geloven.

View My Stats

De bever

Hij was verdwenen uit de Lage Landen,
maar nu kom je hem er soms weer tegen.
Zijn natte piekvacht meurt naar oude regen,
die damslaper met gele Thea-tanden.

De landschapsarchitect heeft veel omhanden.
Een kapvergunning heeft hij nooit gekregen.
Toch moeten bomen om, de waterwegen
een nieuwe bedding zoeken of verzanden.

Wij sparen bomen, maar een bever mag dat
en in de Biesbosch zette men ze uit:
Makker en Mieneke. Het was een slag dat

de zwaartekracht door ’t wijfje werd getart.
Een omgeknaagde boom viel op haar snuit
en Makker stierf aan een gebroken hart.










View My Stats

De huifkar

Flip trekt de kar, het klikklakt door het bos.
Ik dein achter zijn kont en lees sonnetten
voor twaalf man en een paardenhoofd. De wetten
van rijm en metrum klikken zwierig los.

Wat denkt een fjordenpaard? Dit brave ros
is niet geïnteresseerd in mensenalfabetten.
Zijn zorg is, waar zijn hoeven neer te zetten,
flink trekken en niet glippen over mos.

En nu ga ik voor Flip gedichten lezen
van dobbepaarden, volbloeden die racen.
Híj loopt steeds trager. Dan roept de koetsier:

“Flip trekt het niet meer.” We gaan heuvel op,
dus helpen we hem, duwen in galop.
In harmonie klikklakken mens en dier.









View My Stats

Tunnel Vision

Het is een vaststaand feit, de das gedijt.
Zeshonderd dassentunnels telt ons land.
Voor honderd miljoen staan er nog gepland.
Er dient ‘ontsnipperd’, zegt natuurbeleid.

Dus tunnelt nu de das? Met zekerheid
weet men dat niet. Wel rent, als remplaçant,
een muis of kat vaak naar de overkant
en is de naam tot ‘faunatunnels’ uitgebreid.

Reptielenbuizen, zeggen ambtenaren
zijn vast een aanwinst voor het slangbereik.
Zij spelen Noach, elke soort moet varen.

Faunabeheer is vol van scheppingsdrang.
Elk dier zijn eigen tunnel, dat is ordelijk.
Alleen de mol graaft stug zijn eigen gang.

View My Stats

De ezel

Bij Winterswijk zijn we aan het kamperen.
Een sperwer stuntvliegt boven onze tent.
Zoiets noemt men een ‘kwaliteitsmoment.’
Het voelt net als geluk. En dan passeren

twee mannen en een ezel met een leren
rugdekje, lastdier met het kampement.
Ze zoeken ’t mooiste grasveld voor Clement
zodat hij rusten kan en foerageren.

De avond valt. Clement is uitgespannen
en rolt door klaver. Aanloop bij de mannen:
hun vrouwen met een zuigeling erbij.

Ik voel me vredig, zie een ster die pinkt.
Een koe loeit in de wei, de baby drinkt.
De kerststal komt opeens wel erg dichtbij.

View My Stats

De buizerd

De vrome vogel bidt voor ieder maal.
Hoog in het blauw laat hij zijn vlerken trillen.
Hij ziet de muizen, die van angst al rillen
voor gratis vliegles, kort en terminaal.

Hij kraakt hun kopje als een eierschaal
en voelt het zachte bontlijfje verkillen.
Nog even ’t diertje op een oor na villen
en toetasten voor een klein bacchanaal.

De buizerd is een rover die frequent
zijn klauwen boort in fietsers, trimmers,
zelfs in een motorrijdende agent.

“Pas op voor buizerds!” maant Staatsbosbeheer.
Men wist het niet, hij was in Holland immers
bijna verdwenen. Maar hij is er weer.








View My Stats

Verpletterend

Er is een dier dat kop noch poten heeft.
Toch was ’t beschavingsfactor nummer 1 en
men noemt het paard (voorzien van hoofd en benen).
De tractor heeft het paard voorbijgestreefd.

Ooit was hij last- en trekdier, strijdros, dreef ‘t
gemaal aan, dorste, draaide molenstenen.
Die schone motor is helaas verdwenen,
katalysator voor elk volk dat leeft.

Spitsuur. Haast tachtigduizend paarden deden
rond achttientachtig in Parijs hun werk
en trokken koets of kar naar kroeg of kerk.

Het kruispunt bij Montmartre stond bekend
als ‘Carrefour des écrassés’. Gemend
werd er toen even slecht als nu gereden.









View My Stats

Papegaaiendating

We roven papegaaien uit hun wouden,
liefst blote kuikens, want die worden mak.
Nu zit hij droevig op een dode tak
bij bazen die hem zelden koppiekrauwden.

Hij mag niet krijsen, moet zijn snavel houden.
Slechts Lorre mag hij zeggen of galbak.
Hij trekt ellendig veren uit zijn pak,
weer kaal als ’t oerwoudkuiken bij de ouden.

Zijn eenzaamheid, dat is het eiereten.
In Duitsland laat men papegaaien daten
Zeshonderd Lorres vonden al een lief.

Bij papegaaien is dat voor het leven.
Zo kan het papjen óns een spiegel geven:
de mens vaak ontrouw en een kuikendief.







View My Stats

Snelle Pelle

Hij maakt een bommetje, steekt zijn flambard
vooruit het water in, tot schrik der vissen.
De pelikaan wil schubbers op zijn dis en
vouwt kwiek zijn grote schepnet uit, vangklaar.

De kamikazevlieger, hengelaar,
moet elke vogelelegantie missen.
Te groot, te lomp. Hij kan slechts brrren, sissen
en zit op havenpaaltjes, een clochard.

Gedobber in de pelikanenpoel
in Artis is voor hem geen levensdoel.
Hij vluchtte, kreeg de bijnaam Snelle Pelle.

Hij vloog in een ruk door naar Hindeloopen.
Bewoners gingen visjes voor hem kopen.
Van mij krijgt hij een kleine immortelle.

View My Stats

Stripscenario's

Stripwerk Patty Klein 1966-1973 :

Free-lance, maar full time stripschrijver bij Toonder Studio’s. Werk in die periode:

- 4 jaar lang wekelijks (om en om) voor Donald Duck Hiawatha en De grote boze wolf
- Tom Poes balloonstrip Tom Poes en de Woelwater
- Veel verhalen voor Pelle Svanslös – Semic Press Zweden
- Veel Flintstones en Yogi Bear – Hanna Barbera
- Bartje en opa met Jan van Haasteren voor huis-aan-huis krant
- Panda voor Bolletje eierbeschuit
- Samen met Andries Brandt: Horre, harm en Hella (Telegraaf), Aafje Anders (Telegraaf), Fix en Foxi (Kauka Verlag), Tom Poes en de Wiekschieters (Alete babyvoeding) enz.

1973 tot heden:

- Free-lance stripschrijver voor veel bladen: Sjors, Pep, Eppo, Okki, Jippo, Taptoe, KRO-Gids, Suske en Wiske weekblad, Camee.
- Teksten voor TV programma’s:: Zij maakten geschiedenis (Joop Geesink Artists), Ti-Ta-Tovenaar (voor Lo Hartog van Banda)
- Oprichtster satirisch stripblad De Vrije Balloen
- Dichter (vijf Nederlandse bundels bij Uitgeverij Atlas en een bundel in Engeland)
- Poëziedocente Ann Arbor, Michigan, Schrijversvakschool Amsterdam en Het Domein
- Een stripalbum voor de Sociale Dienst Amsterdam: Werk en bijstand in Amsterdam (2003)
- Een stripalbum voor het Gemeentelijk Vervoerberdrijf Amsterdam: Op glad ijs (2004)
- Reclamewerk, o.a. twee Tom en Jerry albums voor Eru Goudkuipje
- Proza: Kinderverhalen en kindergedichten voor Okki en Trollenverhalen voor Jippo

Lang lopende strips:

- 10 jaar lang Sjaak en oom Sjors (tekenaar Jan van Haasteren) in KRO-gids Studio, 3 albums van verschenen.
- 10 jaar lang gagstrip Schanulleke (tekenaar Eric de Rop) voor Studio Vandersteen, gepubliceerd in Stipkrant, Okki en Nieuws van de Dag, 4 albums verschenen.
- 32 jaar lang Noortje (tekenaar Jan Steeman) in weekblad Tina, 20 albums verschenen
- 15 jaar lang Het huishouden van Janneke Steen (tekenares Angeles Felices) in Tina
- 18 jaar Madelon van hotel Syanding voor Tina

Geschreven voor tekenaars:

Jan van Haasteren (Hiawatha, Bartje en opa, Erik en opa, Baron van Tast, Argonautjes, Polletje Pluim, Aafje Anders, Horre, Harm en Hella, Sjaak en oom George, Zij maakten Geschiedenis, diverse strips Vrije Balloen)
Jan Steeman (Grote Boze Wolf, Noortje, Flintstones, strips Vrije Balloen)
Robert van der Kroft (Sjors en Sjimmie, strips Vrije Balloen)
Frits Godhelp, Wim Lensen (Tom Poes en de Woelwater, Tom Poes en de Wiekschieters, Pelle Svanslös)
Börge Ring (Distel, Tokkie Tor, Fleurtje)
Joanika Ring (Pelle Svanlös)
Thé Tjong Khing (Horre, Harm en Hella, strips Vrije Balloen)
GeorgeMazure (Aafje Anders)
Piet Wijn (Annemoon, Grote Boze Wolf, Panda, Heidi. Trollenverhalen, Vrije Balloen)
Ton Beek (Okki Bokki Boef, Yogi Beer)
Jan van der Voo (Pots)
Gerrit de Jager en Wim Stevenhagen (Sulle Hooms, strips Vrije Balloen)
Fred de Heij (Marloes, Fanny)
Dino Attanasio (Johnny Goodbye, strips Tina)
Nico van Dam (Vera van de Risico)
Edmond (Mimi, diverse strips Tina)
Angeles Felices (Madelon, Doebidoes, Het huishouden van Janneke Steen)
Carlos Freixas (Marleen)
Casanovas (Pension Woefmiauw)
Ucco Egmond en Peer Coolen (Leukebroeders)
Eric de Rop (Schanulleke)
Ed van Schuylenburg (Donald Duck, strip Vrije balloen)
Aloïs Oosterwijk (stripalbum Sociale Dienst Amsterdam, Blache en Gijske)
Eric Heuvel (stripalbum GVB)
Paul Bodoni (stripverhalen Taptoe, Vrije Balloen) G

Gerard Leever (Ria en Rinus voor Camee, Dré en Gré in het OV)

Willy Lohmann: stripalbum voor kinderen met Astma







View My Stats

Genezing

Hij danst zichzelf in trance, paddohigh en
zijn ogen gloeien in het vlammenspel.
Hij is half mens, half beest. Een luipaardvel
golft mee bij ’t stampvoeten, extatisch draaien.

Hij roept de kracht van ganzen aan en gaaien.
Wild schudt zijn bizonbotten ratelbel.
Zijn veren hoofdtooi deint of hij straks snel
zal opstijgen en met de wind verwaaien.

Sjamaan en medicijnman transformeren
zichzelf tot luipaard of tot adelaar
om ziektes bij een stamlid te bezweren.

De dieren dienen dus als bodyguards.
Maar als zíj ziek worden, wie staat er klaar?
Soms danst een mens voor ze: de dierenarts.









View My Stats