Piet Wijn overleden

Afgelopen maandag is Piet Wijn overleden, een van de allerbeste striptekenaars die ooit bij Toonder Studio's hebben gewerkt. Piet begon er op zijn achtiende en was tot 1986 tekenaar van o.a. Panda, Tom Poes, Kappie, Koning Hollewijn, Puk en Poppedijn enz. enz.
Niemand gelooft toch echt meer dat Marten Toonder alles alléén deed? Piet bleef loyaal aan de grote baas tot aan diens dood. Bij de opening van de Marten Toonder tentoonstelling in het Teyler museum, toen Toonder een toespraak hield waarbij hij er (voor de tigste keer) op hamerde dat hij altijd alles alléén had gemaakt, zei ik verontwaardigd tegen Piet naast me: "Daar klopt toch niets van, Piet? Wordt het niet eens tijd dat we daar een boekje over opendoen?" Piet lachte en zei laconiek: "Ach, dat doen we wel als hij dood is!" Maar nu, tien jaar na Toonders dood, worden de Toonder tekenaars in stripuitgaves nog steeds niet vermeld. Hoewel de Erven Toonder hadden beloofd ze voortaan alle credits te geven.

Ook ik heb veel met Piet samen mogen werken en hij en zijn vrouw Ineke waren en zijn goede vrienden van me. Hier een afbeelding uit de strip Annemoon, die we samen voor het jeugdblad Okkie maakten.

 

Hij was een reus, klom in de bonenstaak en
verbeeldde er op grote hoogte Puk en Poppedijn,
Tom Poes en Panda, Koning Hollewijn.
Zijn wereld werd bevolkt door elfen, draken.

Bij Toonder mocht ik met hem kennis maken.
We dachten beiden langs dezelfde lijn:
een wilg die treurde, trollen vol venijn.
Piet werkte door, zou nooit zijn plicht verzaken.

Fee Ineke was zijn reuzin en toeverlaat,
ook toen de boze heks toesloeg. Met lef
schiep ze voor Piet een nieuwe levensstaat.

Nu staan we hier, verslagen en bedroefd
En voor het eerst doordrongen van ’t besef
dat goede Wijn vandaag een krans behoeft.



View My Stats

Daten

De herenbaai was vol met pootjebaders.
Een zilte lucht van mosselen steeg op
van rotsen, waar met emmertje en schop
het manvolk zeefruit oogstte. Opa’s, vaders

en zonen waren de verwoedde waders.
Allen op zoek naar haar, de barbiepop,
toch huiselijk als tante Pollewop,
met zo’n lief popje wilden ze iets naders.

Er kwamen er een aantal op bezoek.
Ze wilden eten,vrijen als het mocht
en droegen nooit een sexy onderbroek.

Ze waren onveranderlijk erg saai
en uit hun kleren steeg een muffe tocht.
Het viel niet mee, daar in die herenbaai.





View My Stats

Wraak

View My Stats

Ik had het niet op jongetjes voorzien.
Ze schreeuwden, stompten, pestten, streden.
Een raar soort mensenkind, door mij gemeden.
Ze maakten me vaak bang. Ik was pas tien.

Soms wachtten ze me op en bovendien
vielen ze aan en sloegen zonder reden.
Ik wist niet dat die gewelddadigheden
verband hielden met stoer doen, masculien.

Mijn vader was geen vechtjas, maar hij zei:
“Je moet terug slaan!” Dat was nieuw voor mij.
Daar kwam mijn kwelgeest aan. In plaats van schuilen

greep ik hem beet en smeet hem op de grond
en toen kreeg hij van mij het volle pond.
Een zoet genot beving me: hij ging huilen.

Happy Life

 
 
 
 



View My Stats

Af en toe moet er niet alleen gedicht en gestript, maar ook gesnorkeld worden. Dit keer bij het Bedoeïnenplaatsje Dahab, waar het resort toepasselijk Happy Life heet.

De scheiding

Ik ga de dieren in de Zoo vertellen
dat H. na dertig jaar is weggegaan.
De neushoorn kijkt me medelijdend aan,
de dwergnijlpaarden blazen troostend bellen

- verbeeld ik me. Ook dieren vormen stellen,
gearrangeerd door baas voor onderdaan.
Zou tweemaal levenslang hier beter gaan?
Ik vraag het aan de panters en gazellen.

De panters tijgeren achter hun muren
een zelfde route, slijten zich een kloof
tussen de onverdraaglijk lege uren.

Geen antwoord. Ik ben in mezelf aan ’t praten,
loop doelloos langs de tralies en verdoof
mezelf met opgewekte opiaten.


View My Stats

De lieve dingen en de gekke

 

Toen H. na dertig jaar de benen nam,
dacht ik zijn lieve dingen te gaan missen.
Nogal onnozel me zo te vergissen:
zijn gekte zette me in vuur en vlam.

Hij had een kronkelige hersenstam.
Zo ruzieden we ooit omtrent de dis en
’k zei kwaad: “Smeer het maar in je haar!” De vis en
puree lagen al op zijn hoofd, klabam.

Dit was dus echt: om beurten lachen, kijven.
Kort na de scheiding ging ik weer uit daten,
geschokt door het idee alleen te blijven.

Op internet vond ik een herenbaai.
Ik wist het niet en had het nooit geweten:
de meeste mannen zijn ontstellend saai.

P.S. Op de foto een voetenbadje, waar ik badschuim in had gedaan. Nóóit doen dus! Het effect is à la Disney's De Tovenaarsleerling met Mickey Mouse. H. trekt een pokerface, ik had de slappe lach.


View My Stats

Getrouwd met de Hippieridder

 

Mijn ridder had zich flink op me verkeken,
want ik bleef ondanks hem van Arend houden.
We gingen samenwonen en we trouwden.
Hij dacht die taaie lijm wel los te weken.

Ook hij kon ijzer niet met handen breken
terwijl we lachten, vochten, feestjes bouwden,
de wereld rondtrokken, een tent mee sjouwden.
Ooit zou mijn halve ontrouw zich gaan wreken.

Een midlifecrisis bij een man valt op
door snelle auto’s, een geschoren kop
en jonge vrouwen, zoemend om hem heen.

Mijn ridder werd verliefd, verliet me voor
een vrouw waaraan hij hart en hoofd verloor.
Arend was dood. Nu was ik echt alleen.


View My Stats

Artis Zomeravond

Op 24 juli las ik gedichten voor in Artis op het wasberenveldje. Een 'thuiskomst', in Artis heb ik immers zoveel mooie dagen liggen sinds in daar als volontaire op mijn 16e werkte in het reptielenhuis.
De organisatie was uiterst gul met maar liefst tien vrijkaarten, zodat ik veel vrienden in en rond Amsterdam uit kon nodigen. En ze kwamen allemaal: Herman en Mieke van Haasteren, Thé Tjong Khing en Mino Wortel, Inge en Wim Hemker. Last but not least mijn vriend Jacques die jarig was (vandaar de zelfgebakken chocoladetaart met kaarsjes).
Het wasberenveldje zat vol bezoekers die uitgebreid picknickten en welwillend naar mijn gedichten luisterden. Een heerlijke avond: een optreden en vriendenreünie tegelijk.
Hier de foto's van Wim Hemker:
http://inge.hemker.nl/Patty.html

De directeur geeft raad

Ik stortte in en vroeg de directeur
waarom hij Arend ooit had aangenomen
zodat ik, naïef twintig, steeds aan ’t dromen,
een chef kreeg met ervaring in terreur.

“Ik geef alleen om mensen, niet hun kleur
en niet om politiek. Hij mocht hier komen
omdat mijn rechtsgevoel me niet deed schromen,”
schreef hij me terug als een volleerd charmeur.

“Tja, Arend was een sukkelaar vol stress,
die was gestraft en steeds zichzelf bleef straffen.
Denk je in hokjes: NSB, SS,

dan denk je ook in negers en in joden.”
Nee directeur, dat is slechts hun komaf en
SS-er is een keus. Voor Blut und Boden.


View My Stats

Arend's oorlogsverleden

’k Bezocht Den Haag voor Arend landverrader.
Een ambtenaar ontving me, bracht me thee,
en kwam toen aanlopen met zijn dossier.
Eerst keek hij het zelf in. Na wat geblader

kreeg ik het overhandigd. “Met uw vader,”
zei hij, “valt het, geloof ik, nog wel mee.”
Oh nee. Arend was lid van het - Hou Zee -
Commando Pieters, een soort doodseskader.

Ik was misleid, bedrogen door twee gekken:
die psychologe en de ambtenaar.
Het Jagdkommando Pieters*, zou ’k ontdekken,

getraind in spionneren, liquideren,
ging zo te keer in ’t laatste oorlogsjaar
dat Willy Lages** hen liet arresteren.

* Drie leden van het SS-Jagdkommando Pieters werden na de oorlog geëxecuteerd: Pieters, Heinemann en Van Zanten.
** hoofd van de Duitse politie in Nederland tijdens de bezetting.

Foto van A.J. Pieters

Zie ook het dossier van de VPRO: http://geschiedenis.vpro.nl/programmas/2899536/afleveringen/24981565/items/25218313/

View My Stats

De psychologe II

Het mens zei dat ik niet écht wilde weten
wat Arend als SS-er deed. Een bod
tot onderzoek kreeg ik zo door mijn strot.
Dat ik het aannam, heeft me vaak gespeten.

Ik wist alleen dat hij in Rusland streed en
ging informatie vragen bij ’t RIOD.
Maar zijn dossier bleef stijf voor me op slot
(ook fouten krijgen privacy decreten).

Het Ministerie van Justitie bood
de kans ’t dossier te lezen van een dader
als die familie van je was en dood.

Ik schreef ze aan en ja, men was akkoord
dat ik ’t dossier las van mijn wijlen vader.
Ik had gelogen, maar loog echt geen woord.


View My Stats

De psychologe

Zij was een psycholoog met kuiltjes die
mijn droeve klachten aan moest horen.
Ik bleek flink depressief, kreeg Efexoren,
de pillen tegen stress, disharmonie.

’t Was niet de psychologe, noch chemie
die me behoedde voor totaal ontsporen.
’t Was dode Arend met zijn Midasoren.
Het werk moest af, ondanks mijn apathie.

Als vaandrig en sergeant wist hij van drillen.
Hij had me discipline bijgebracht
die effectiever bleek dan massa’s pillen.

“Niet kankeren, maar poetsen en niet mauwen.”
Ik werkte door – zij het op halve kracht -
en door het werk groeide mijn zelfvertrouwen.


View My Stats

Geen woord

Collega’s wisten niets van A.’s verleden,
erover praten vond ik ongepast.
Ik torste zijn geheim – een loden last –,
van iedereen vervreemd en afgesneden.

Zij hadden Arend goed gekend in ’t heden.
Ik, trouw tot na de dood, hield mijn hart vast
dat hij als ex-SS-er werd bekrast,
zodat mijn lippen steeds het woord vermeden.

Recepties, feesten zetten me voor ’t blok
waar ’t oude zeer alle plezier verduisterde,
zodat ik, soms in tranen, vroeg vertrok.

Ik zonderde me af en ging op pad.
Ik groef een kuil in 't riet waarin ik fluisterde
dat koning Midas ezelsoren had.


View My Stats

Mijnwerker

Wat goed en kwaad is, bleek in vredestijd.
De kwaden werden snel in kampen opgesloten
en streng bewaakt door goede landgenoten.
Ook Arend zat daar voor zijn foute strijd.

Maar goed en kwaad kent dubbelzinnigheid.
Men ging de mijnbouw voor het land promoten
waarbij men fouten strafverlichting bood en
zij werden snel tot kompel opgeleid.

Het had me altijd al bevreemd dat Arend
als mijnwerker ooit op de zaak kwam met
een goede job. Hij zei, weinig verklarend:

“Er waren tachtig mensen voor die baan.
Maar ja, die kompel wilden ze nou net.”
De direkteur nam de SS-er aan.


View My Stats

Alles is gezegd

Arend had me verlaten en bedrogen
en door zijn foute keuze had mijn held
’t SS-insigne op mìjn mouw gespeld.
Mijn wereld was verworden tot een loochen.

Ik piekerde me suf met lede ogen.
Hij had me achteraf heel veel verteld,
maar de gegevens steeds verdraaid vermeld.
Hij had maar weinig uit zijn duim gezogen.

Zo ging zijn vader, zei hij, als soldaat
vrijwillig in de boerenoorlog vechten
en heeft daar later nooit over gepraat.

Maar pausbroer zei: mijn pa ging daar niet heen.
Zo moest ik Arend’s raadsels steeds ontvlechten.
Hij was het zelf en niets was wat het scheen.


View My Stats

De goede broer

Zijn broer had op een priesterschool gezeten
- “Mijn broer studeert voor paus” zei Arend ooit -
en had zich daarna tot docent ontplooid.
Hij had ook arendsogen, twee magneten.

Van Arend’s werk had hij geen kaas gegeten,
dus samen hebben wij die klus gerooid,
geschift wat goed was of kon weggegooid.
Ik wilde nu van broerlief alles weten.

Hij had een zwaar en moeilijk leven, Arend,
omdat hij ooit in vreemde krijgsdienst vocht,
vertelde die verdomde paus voortvarend.

Hij dacht misschien dat het me niet zou deren.
Ik wist dat liefhebben nu niet meer mocht:
SS-ers minnen brengt je pek en scheren.


View My Stats

Sati

Toen Arend stierf was ik niet triest, maar woest,
vol wrok op wie ik maar schuld aan kon praten.
Op Arend zelf die me plots had verlaten.
Ik belde zelfs zijn huisarts op. Die moest

alerter zijn geweest op Arend’s hoest.
Had hij als arts zoiets niet in de gaten?
Nu denk ik: ik was gek, in alle staten.
De arts deed stekelig, was not amused.

Nog op de uitvaart gistte ik van woede.
Collega’s schoten vol toen ze me zagen.
Ik liet geen traan maar alles schrijnde, bloedde.

In stoet achter de kist. Ik was te laf:
ik had de kist mee willen helpen dragen,
als sati mee afdalen in het graf.


View My Stats

Arend sterft

Hij vreesde slechts verval, ontluistering.
Hij wilde in het ziekenhuis niet blijven
Tussen de bange, uitgeteerde lijven
en weigerde elke behandeling.

Niet therapietrouw heet dat, dus hij ging
gewoon naar huis - men moest niet overdrijven -
een borrel drinken en misschien iets schrijven,
totdat hem ’s nachts een longbloeding beving.

Ik belde op. Zijn stem klonk vreemd en zacht.
Het bleek dat ik zijn broer had aan de lijn.
Arend was overleden in de nacht.

Ik haastte me erheen. Men had heel snel
de wereld omgeverfd. De zonneschijn
beet honend naar me, hatelijk en schel.


View My Stats

Vreugde en rouw

De artsen wilden verder onderzoeken.
Bij Arend was een tumor vastgesteld
vertelde hij, toen ik had opgebeld.
Ik was van streek en liep hardop te vloeken.

Ik ging hem in zijn boerderij opzoeken.
Hij bleef zichzelf - nog steeds de stoere held -
Het was geen ramp, werd ik gerustgesteld.
Hij deed me bij een borrel uit de doeken

dat hij niet bang was om te sterven. Bij
het leven hoort de dood, vreugde en rouw.
De rollen keerden om, hij troostte mij.

Zijn handen om mijn hoofd. “Patty, Jij bent
de liefste, fijnste, intelligentste vrouw
die ik ooit in mijn leven heb gekend.”

Illustratie: Alex Grey - Life & Death - 7 faces


View My Stats

Het witte paard

Een hippie was aan ‘t feesten, blowen, kraken,
het laatste waar hij zin in had, was werk.
In vrijheid feesten was het handelsmerk,
verderfelijke woorden: geld en zaken.

Het was een wonder dat ik werk kon maken
in die tijd van gezwier onder het zwerk.
Ik kreeg genoeg van Bertus, Hans en Tjerk,
vrijblijvend vrijen en de nacht doorwaken.

Een nieuwe vriend deed anderen verbleken.
Hij werd de ridder op het witte paard
die hippisch me van Arend los zou weken.

We gingen Amsterdam uit, woonden buiten.
Mijn zwak voor Arend had ik doodverklaard.
Een ijdel plan om zoiets te besluiten.



View My Stats